Wat is er nieuw in TYPO3 versie 9?

In juli 2018 werd TYPO3 versie 9 aangekondigd. Deze update zit vol veranderingen en verbeteringen voor editors, integrators en ontwikkelaars. Hierbij kun je denken aan out-of-the-box SEO-features, nieuwe opties om AVG-naleving makkelijker te maken, en ondersteuning voor sterkere wachtwoord hashing functies. In dit artikel vertellen we je precies wat er allemaal nieuw is in TYPO3 versie 9! 

SEO niet langer afhankelijk van third party extensies

SEO-gerelateerde informatie die gedefinieerd wordt in pagina-eigenschappen wordt door grote zoekmachines zoals Google, Bing en Yahoo! in de front-end gerenderd, en dat is voor veel gebruikers nog altijd het startpunt van hun zoektocht naar specifieke informatie op het World Wide Web. Die zoekmachines hebben websites nodig die ze kunnen bezoeken en scannen en waarvan ze de content kunnen indexeren. Het indexatie proces is in feite niet meer dan de associatie van woorden en andere definieerbare tokens met een domeinnaam. Websites die zoekmachines in dit proces ondersteunen worden zoekmachine vriendelijk of Search Engine Optimized (SEO) genoemd. 

TYPO3 heeft altijd al de reputatie van een zoekmachine vriendelijk CMS gehad, voornamelijk omdat het makkelijk was om basis SEO-technieken toe te passen. Denk bijvoorbeeld aan het structureren van de pagina content met behulp van <H1>, <H2> en <H3> tags, om een hiërarchie in de content aan te brengen. Ook andere opties om een website makkelijk ‘scanbaar’ te maken voor zoekmachines zijn nooit echt een probleem geweest met TYPO3. Meer geavanceerde technieken konden namelijk mogelijk worden gemaakt door het installeren van door de TYPO3 community ontwikkelde extensies in het TYPO3 Extension Repository (TER).

Maar goede SEO mag niet afhangen van third party extensies, vind Richard Haeser. Daarom startte hij eerder dit jaar, tijdens de TYPO3 User Experience Week (T3UXW18), een initiatief om de TYPO3 core te verbeteren met moderne SEO features. Richard ging een samenwerking aan met Joost de Valk en Riny van Tiggelen. Zij vormden een deskundigengroep die de afgelopen tijd hard hebben gewerkt aan verschillende aspecten van dit onderwerp.

De eerste resultaten van hun inspanningen zijn te zien in TYPO3 versie 9.3, dat een nieuwe systeem extensie genaamd “SEO” introduceert. Meta tags die belangrijk zijn voor SEO en in de pagina eigenschappen worden geplaatst, worden standaard in de front-end gerenderd zonder dat er aanvullende configuraties vereist zijn. Dit is te danken aan een nieuwe, moderne Meta Tag API. Daarbij maakt het nieuwe “SEO” tabblad het mogelijk om zoekmachines instructies te geven, bijvoorbeeld om een pagina te indexeren of de links op die pagina te volgen, Open Graph data aan een pagina toe te voegen of informatie toe te voegen die speciaal voor Twitter bedoeld is. Het Open Graph protocol wordt ondersteund door alle grote sociale netwerken, waaronder ook Facebook en LinkedIn.

Er zullen waarschijnlijk nog meer SEO-gerelateerde verbeteringen aan de TYPO3 core worden toegevoegd alvorens de LTS (Long Term Support) versie gelanceerd zal worden.

Naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming is makkelijker

Vrijwel iedereen die in het internet wereldje werkt, zal op de hoogte zijn van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming), in het Engels de GDPR (General Data Protection Regulation). Deze Europese privacy verordening is sinds 25 mei 2018 van kracht en dient ter vervanging van de verouderde databeschermingsrichtlijn uit 1995. Het gaat om de ‘bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens van Europese staatsburgers en betreffende het vrije verkeer van die gegevens.’ Het doel van de AVG is om gebruikers meer invloed te geven op de bescherming, transparantie en controle van hun persoonlijke gegevens. De AVG geldt voor alle ondernemingen en organisaties die persoonsgegevens van Europese staatsburgers bijhouden en verwerken, ongeacht of er betaald wordt voor diensten of producten. Elke website heeft hier dus mee te maken!

Als een van de leidende content management systemen heeft TYPO3 verschillende maatregelen genomen om webmasters en ontwikkelaars de mogelijkheid te bieden om volledige AVG-naleving mogelijk te maken. Op basis van het GDPR Initiative kunnen er in TYPO3 versie 9.3 verschillende instellingen geconfigureerd worden die bepalen of gebruikersgegevens mogen worden opgeslagen, en zo ja, voor hoe lang (dataretentie tijd). Er kan een nieuwe scheduler task geactiveerd worden om IP-adressen van gebruikers en bezoekers in meerdere databasetabellen na een bepaalde periode anoniem te maken.

Dankzij het standaardiseren van YouTube’s “no-cookie domain” in plaats van “youtube.com” bij het embedden van video’s is de privacy van gebruikers die je TYPO3 site bezoeken ook verbeterd.

Het TYPO3 GmbH heeft een aantal interessante artikelen van verschillende auteurs gepubliceerd over de AVG. Je kunt hun blogposts raadplegen als je behoefte hebt aan meer informatie over dit onderwerp.

Verbeterde veiligheid

TYPO3 wordt constant geëvalueerd om effectieve acties vast te stellen die de veiligheid verbeteren. Ook worden verouderde functionaliteiten, die mogelijk de beveiliging van het systeem kunnen verzwakken, verwijdert. Een logisch gevolg daarvan is dat bijna elke TYPO3 versie verbeteringen op dit gebied bevat. TYPO3 heeft dan ook de reputatie van een van de meest veilige content management systemen die er zijn. TYPO3 versie 9.3 is niet anders.  

Inactieve front-end en back-end gebruikers kunnen nu uit de database worden verwijderd. Dit is met het oog op het principe van dataminimalisatie: data (inclusief gebruikersprofielen) die niet bestaat, kan niet gecompromitteerd worden in het geval van een inbreuk op de beveiliging.

TYPO3 biedt nu al meer dan een decennium ondersteuning voor salted wachtwoorden! In het begin waren MD5 hashed wachtwoorden niet ongebruikelijk, en veel andere systemen bewaarden wachtwoorden zelfs als gewone tekst. Leesbare tekstuele wachtwoorden voor back-end gebruikers worden al sinds de uitrol van TYPO3 versie 6.2 in 2014 niet meer ondersteund. Salted wachtwoorden zijn al een tijdje de standaard in TYPO3, en het tijdperk van leesbare tekstuele wachtwoorden eindigt nu met TYPO3 versie 9.3 – zelfs voor front-end gebruikers. Leesbare tekstuele wachtwoorden mogen tegenwoordig als een absurditeit beschouwd worden, en zijn dus niet langer mogelijk in TYPO3.

De systeem extensie “Salted Passwords” regelt de wachtwoorden van front-end en back-end gebruikers in TYPO3. Deze extensie ondersteund nu de PHP Password Hashing API, die het Argon2 hashing algoritme introduceert. Integrators kunnen nu kiezen tussen verschillende wachtwoord hashing methodes in de configuratie (Extension Manager), inclusief “Standard PHP password hashing (argon2i)”. Wachtwoord hashes van bestaande gebruikers worden automatisch geüpdatet zodra de gebruikers inloggen.

Het aanmaken van database tabellen is gesimplificeerd

TYPO3 database tabellen bevatten doorgaans “management” en “business” velden. Management velden worden gebruikt om de gegevens (zoals “iud”, “pid”, “sorting”, de start- en stopdatum/tijd, de verborgen en verwijderde vlag, enz.) te beheren en te organiseren. Business velden zijn vereist voor het specifieke doel van de tabel, bijvoorbeeld om een naam, een e-mailadres, een locatie of een titel op te slaan. 

Extensie ontwikkelaars definiëren een “ext_tables.sql” bestand en de Table Configuration Array (TCA), die op zijn beurt TYPO3 instrueert welke database tabellen en velden er aangemaakt moeten worden. 

De database schema analyzer is veel slimmer geworden in TYPO3 versie 9.3. Hij maakt de meeste management velden nu automatisch aan door de TCA definitie te lezen. Daarom hoeven ontwikkelaars niet meer de meeste algemene velden aan het SQL bestand toe te voegen. Zij kunnen zich nu op de zakelijke logica focussen, zoals de bedoeling is. Een complete lijst van automatisch gegenereerde kolommen is te vinden in de ChangeLog.

Download TYPO3 versie 9

TYPO3 kan op verschillende manieren geïnstalleerd worden. Bijvoorbeeld op de traditionele manier met behulp van het bronpakket op get.typo3.org, of op de moderne manier door het opzetten van een project met composer. Meer informatie is te vinden in de versie-notities op https://get.typo3.org/version/9.

En nu?

Om meer te weten te komen over de nieuwe functies, veranderingen en verbeteringen van TYPO3 versie 9.3 kun je de TYPO3 What’s New Slides of de gedetailleerde technische ChangeLog raadplegen.

De volgende update op weg naar de LTS versie van TYPO3 v9 zal versie 9.4 zijn, die momenteel gepland staat voor september 2018. Dit zal de laatste update zijn die nieuwe functionaliteiten voor v9 bevat. Je kunt de planning vinden in de TYPO3 Roadmap.

Tot die tijd willen we je aanraden om TYPO3 versie 9.3 uit te proberen, de nieuwe functionaliteiten en verbeteringen te omarmen, je mening te delen en eventuele problemen te rapporteren. Er zijn tevens een aantal opwindende initiatieven op het gebied van ontwikkeling, waarmee je een bijdrage kunt leveren aan het vormgeven van de toekomst van TYPO3.